งานยกของหนักเป็นงานที่ไม่มีใครอยากทำ แต่ทุกโรงงาน ทุกโกดัง และทุกหน้าร้านต้องทำทุกวัน คำถามคือเราจ่ายค่าอะไรไปบ้างกับการยกของด้วยแรงคน และถ้าเปลี่ยนมาใช้เครื่องช่วยยก ตัวเลขจะต่างกันแค่ไหน
บทความนี้ไม่ได้ชวนซื้อของ แต่ชวนคิดเลขก่อนตัดสินใจ
ต้นทุนที่มองไม่เห็นของการยกของด้วยคน
เวลาเราคิดต้นทุนงานยกของ เรามักคิดแค่ค่าแรง แต่จริง ๆ มีอย่างอื่นซ่อนอยู่อีกหลายรายการ
1. ต้องใช้คนสองคนแทนที่จะเป็นคนเดียว
ของที่หนักเกิน 25 กิโลกรัมขึ้นไป คนเดียวยกขึ้นที่สูงได้ยากและเสี่ยง ในทางปฏิบัติจึงต้องดึงคนที่สองมาช่วย ซึ่งหมายความว่างานที่คนที่สองกำลังทำอยู่ต้องหยุดชั่วคราว ต้นทุนจริงไม่ใช่แค่ค่าแรงของคนที่สอง แต่รวมถึงงานที่ค้างไว้ด้วย
2. เวลาที่หายไปกับการเดินไปเรียกคนมาช่วย
ถ้าวันหนึ่งต้องยก 20 รอบ และแต่ละรอบเสียเวลาไปกับการรอคนช่วยเพียง 3 นาที เท่ากับหายไป 1 ชั่วโมงต่อวัน หรือประมาณ 22 ชั่วโมงต่อเดือน
3. อาการบาดเจ็บและการลาป่วย
อาการปวดหลังจากการยกของเป็นสาเหตุการลาป่วยอันดับต้น ๆ ในงานคลังสินค้า และปัญหาคือมันไม่ได้เกิดจากการยกครั้งเดียว แต่สะสมจากการยกซ้ำ ๆ เป็นปี พอเกิดขึ้นแล้วมักเรื้อรังและกระทบระยะยาว
4. ของเสียหายจากการทำหล่น
เมื่อยกด้วยแรงคนถึงจุดที่แขนล้า ความเสี่ยงที่จะทำของหล่นก็สูงขึ้น ถ้าเป็นถังสารเคมีหรือสินค้าที่แตกง่าย ความเสียหายครั้งเดียวอาจเท่ากับค่าเครื่องช่วยยกไปแล้วครึ่งตัว
รถยกไฟฟ้าขนาดเล็กเข้ามาแทนตรงไหน
รถยกไฟฟ้าขนาดเล็กแบบเดินตาม หรือที่เรียกกันว่า Tiger Lift เป็นเครื่องยกตั้งพื้นตัวเล็ก มีเสายกอยู่ตรงกลางและงาส้อมเหล็กด้านหน้าสำหรับสอดรับของ
วิธีใช้ง่ายมาก เข็นเครื่องเข้าไปให้งาส้อมสอดใต้ของ กดปุ่มบนมือบิดให้ยกขึ้น แล้วเข็นหรือสั่งให้วิ่งไปยังจุดหมาย จากนั้นกดลง ทั้งหมดนี้คนเดียวทำได้ ไม่ต้องออกแรงยก และไม่ต้องโยกคันโยกไฮดรอลิกซ้ำ ๆ แบบรถยกมือโยกรุ่นเก่า
ที่สำคัญคือตัวเครื่องแคบพอที่จะเข้าซอยระหว่างชั้นวางได้ ซึ่งเป็นจุดที่รถโฟล์คลิฟท์คันใหญ่ทำไม่ได้
ลองคิดเลขคร่าว ๆ
สมมติโกดังหนึ่งมีงานยกของหนักวันละ 20 รอบ แต่ละรอบต้องใช้คนสองคน คนละ 5 นาที
- เวลาที่ใช้ต่อวัน 20 รอบ x 5 นาที x 2 คน = 200 นาที หรือประมาณ 3.3 ชั่วโมง
- ถ้าเปลี่ยนเป็นคนเดียวใช้เครื่อง จะเหลือ 20 รอบ x 5 นาที x 1 คน = 100 นาที หรือ 1.7 ชั่วโมง
- ประหยัดแรงงานได้ราว 1.7 ชั่วโมงต่อวัน หรือประมาณ 37 ชั่วโมงต่อเดือน
ตัวเลขนี้ยังไม่รวมเวลาที่ประหยัดจากการไม่ต้องเดินไปเรียกคนมาช่วย และยังไม่รวมความเสี่ยงเรื่องการบาดเจ็บที่ลดลง ในโรงงานที่มีงานยกหนาแน่น เครื่องมักคืนทุนภายในไม่กี่เดือน
แล้วแบบไหนเหมาะกับใคร
รถยกประเภทนี้แบ่งเป็นสองแบบ
แบบกึ่งไฟฟ้า ยกด้วยไฟฟ้า แต่เข็นด้วยคน เหมาะกับพื้นที่ราบเรียบและระยะเคลื่อนย้ายสั้น เช่น ห้องผลิต ห้องแพ็ก หรือหน้าร้าน ราคาย่อมเยากว่า
แบบไฟฟ้าเต็มระบบ ทั้งยกและวิ่งด้วยมอเตอร์ บิดมือควบคุมแล้วเครื่องเดินเอง เหมาะกับโกดังใหญ่ที่ต้องเข็นระยะไกลตลอดกะ หรือของหนักจนเข็นเองไม่ไหว
ส่วนความสูงยกและพิกัดน้ำหนัก ควรเลือกจากงานจริง โดยทั่วไปพื้นกระบะสูงราว 75-85 เซนติเมตร ชั้นวางชั้นสองอยู่ที่ 1.2-1.5 เมตร ส่วนพิกัดน้ำหนักควรเผื่อไว้หนึ่งขั้นเสมอ เพราะของจริงมักหนักกว่าที่ประเมิน
ข้อควรระวังก่อนซื้อ
- วัดทางเดินก่อน จุดขายของรถยกเล็กคือเข้าที่แคบได้ แต่ก็ต้องแน่ใจว่าซอยที่แคบที่สุดในโกดังยังผ่านได้
- เช็กสภาพพื้น พื้นที่เป็นหลุมบ่อหรือมีธรณีประตูสูง จะทำให้เข็นลำบากและเสี่ยงของเอียง
- วางแผนจุดชาร์จ แบตลิเธียม 48V ใช้งานได้ราว 4-6 ชั่วโมงต่อการชาร์จ ควรมีปลั๊กใกล้จุดจอดเครื่อง
- อบรมคนใช้ แม้จะใช้ง่าย แต่ควรสอนเรื่องการวางของให้สมดุลบนงาส้อม และห้ามยกเกินพิกัด
สรุป
การเปลี่ยนจากยกด้วยแรงคนมาเป็นเครื่องช่วยยก ไม่ได้ให้ผลแค่ “สะดวกขึ้น” แต่เปลี่ยนโครงสร้างต้นทุนจริง ทั้งจำนวนคนที่ต้องใช้ต่อรอบ เวลาที่หายไปกับการรอ และความเสี่ยงเรื่องสุขภาพของพนักงานที่ประเมินเป็นเงินได้ยากแต่กระทบจริง
ถ้าที่ทำงานของคุณมีงานยกของหนักเกิน 10 รอบต่อวัน ลองคิดเลขตามตัวอย่างข้างบนดู แล้วเทียบกับราคาเครื่อง คำตอบมักจะชัดกว่าที่คิด
ดูสเปคและรุ่นทั้งหมดได้ที่ รถยกไฟฟ้าขนาดเล็ก Tiger Lift ETL Series หรือดูสรุปแบบย่อที่ blog.42okok.com