แชมพูที่ทำเองฟองน้อย ไม่ข้น แสบตา — 7 ปัญหาคลาสสิกของสูตร N70 และวิธีแก้
สูตรผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดส่วนใหญ่ที่ทำเองแล้ว “ไม่เหมือนของที่ขายในห้าง” มักไม่ได้พังเพราะสูตรผิด แต่พังเพราะรายละเอียดเล็ก ๆ ระหว่างผสมที่ไม่มีใครบอก บทความนี้รวมปัญหาที่เจอซ้ำที่สุดกับสูตรที่ใช้ หัวแชมพู N70 เป็นสารหลัก พร้อมสาเหตุจริงและวิธีแก้ทีละข้อ
ก่อนอื่น เข้าใจตัวสารให้ตรงกันก่อน
N70 หรือ Texapon N70 คือ Sodium Laureth Sulfate (SLES) ความเข้มข้นประมาณ 70% ลักษณะของเหลวข้น ใส ไม่มีสี เป็นสารลดแรงตึงผิวประจุลบที่ทำหน้าที่หลักสองอย่างคือ ชะล้างคราบมัน และสร้างฟอง
จุดที่คนเข้าใจผิดมากที่สุดคือคิดว่า ความข้นของผลิตภัณฑ์มาจากปริมาณ N70 ซึ่งไม่ใช่ ความข้นมาจากปฏิกิริยาระหว่าง N70 กับเกลือต่างหาก เข้าใจข้อนี้ข้อเดียวก็แก้ปัญหาไปได้ครึ่งหนึ่งแล้ว
ปัญหาที่ 1 — ใส่ N70 เยอะแล้วยังเหลวเหมือนน้ำ
สาเหตุ: ยังไม่ได้เติมเกลือ หรือเติมน้อยเกินไป
วิธีแก้: ละลายเกลือแกง (Sodium Chloride) กับน้ำเล็กน้อยให้เป็นน้ำเกลือเข้มข้นก่อน แล้วค่อย ๆ หยอดลงในสูตรขณะกวนช้า ๆ เติมทีละน้อยแล้วรอให้เข้ากันสัก 2-3 นาทีก่อนประเมิน เพราะความหนืดจะขึ้นตามหลังไม่ทันที การเทเกลือผงลงไปทั้งก้อนจะทำให้เกิดจุดเข้มข้นเฉพาะที่และกระจายตัวไม่สม่ำเสมอ
ปัญหาที่ 2 — เติมเกลือแล้วกลับใสลงกว่าเดิม
สาเหตุ: เลยจุดสูงสุดของ salt curve แล้ว
วิธีแก้: ความสัมพันธ์ระหว่างเกลือกับความหนืดไม่ได้เป็นเส้นตรง แต่เป็นเส้นโค้ง คือความข้นจะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดสูงสุดจุดหนึ่ง แล้วถ้าเติมเกลือต่อไปอีก ความข้นจะ ลดลง กลับมาใส เมื่อเลยจุดนี้แล้วห้ามเติมเกลือเพิ่มเด็ดขาด ให้แก้ด้วยการเติมน้ำหรือเติม N70 เข้าไปเพื่อเจือสัดส่วนเกลือให้ลดลงแทน จากนั้นคำนวณอัตราส่วนใหม่และจดไว้เป็นสูตรมาตรฐาน
ปัญหาที่ 3 — ฟองน้อย ฟองแตกเร็ว
สาเหตุ: ใช้ N70 เดี่ยว ๆ โดยไม่มีสารเสริมฟอง หรือมีน้ำมัน ครีมนวด หรือสารบำรุงในสูตรมากเกินไป
วิธีแก้: N70 ให้ฟองสูงอยู่แล้ว แต่ฟองจะ “แน่นและอยู่ทน” ขึ้นมากเมื่อผสมสารเสริมฟองกลุ่มแอมโฟเทอริกอย่าง CAPB ร่วมด้วย นอกจากนี้ให้ตรวจว่าในสูตรมีน้ำมันหรือสารให้ความชุ่มชื้นมากเกินไปหรือไม่ เพราะน้ำมันคือศัตรูของฟองโดยตรง ถ้าจำเป็นต้องใส่ ให้ลดปริมาณลงหรือย้ายไปอยู่ในผลิตภัณฑ์ขั้นตอนถัดไปแทน
ปัญหาที่ 4 — ผสมแล้วเป็นฟองเต็มถัง ตักไปบรรจุไม่ได้
สาเหตุ: กวนเร็วเกินไป หรือใบกวนอยู่สูงจนตีอากาศเข้าไปในเนื้อสูตร
วิธีแก้: กวนด้วยความเร็วต่ำเสมอ และจุ่มใบกวนให้ลึกพอที่จะไม่ดึงอากาศลงไป ถ้าเกิดฟองไปแล้วให้ตั้งทิ้งไว้ข้ามคืนให้ฟองยุบเอง ซึ่งเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับสูตรที่จะบรรจุขาย การเร่งด้วยการกวนต่อจะยิ่งทำให้แย่ลง
ปัญหาที่ 5 — ล้างแล้วผิวแห้งตึง หนังศีรษะแห้ง
สาเหตุ: ใช้ความเข้มข้นสูงเกินไปสำหรับสูตรที่สัมผัสผิว หรือไม่ได้ผสมสารอ่อนโยนร่วม
วิธีแก้: N70 ระคายเคืองน้อยกว่า SLS อยู่แล้ว เพราะผ่านกระบวนการ Ethoxylation มา แต่ยังจัดเป็นสารชำระล้างที่มีแรง หลักการที่ใช้ได้เสมอคือ ลดสัดส่วน N70 ลงแล้วเติมสารลดแรงตึงผิวชนิดอ่อนโยนขึ้นมาแทน จะได้ฟองใกล้เคียงเดิมแต่ล้างแล้วผิวไม่ตึง สำหรับสูตรที่สัมผัสผิวโดยตรงมักอยู่ในช่วง 8-15% ไม่ใช่ 25-30% แบบสูตรน้ำยาล้างจาน
ปัญหาที่ 6 — อุ่นแล้วก็ยังละลายช้า
สาเหตุ: เข้าใจผิดว่าความร้อนช่วยให้ละลายเร็วขึ้น
วิธีแก้: สารตัวนี้ไม่ได้ละลายดีขึ้นเมื่อใช้ความร้อน การผสมในน้ำอุณหภูมิห้องพร้อมกวนช้า ๆ ให้ผลดีกว่า และยังลดปัญหาฟองล้นถังไปในตัว ถ้าเนื้อสารข้นมากจนเทยาก ให้แบ่งเทเป็นส่วน ๆ พร้อมกวนไปด้วย แทนการอุ่นทั้งถัง
ปัญหาที่ 7 — ผลิตแต่ละล็อตไม่เหมือนกัน
สาเหตุ: ชั่งไม่แม่น เปลี่ยนยี่ห้อวัตถุดิบกลางคัน หรือไม่ได้จดปริมาณเกลือที่ใช้จริง
วิธีแก้: สามข้อที่ต้องทำให้เป็นนิสัย
- ชั่งเป็นน้ำหนักเสมอ อย่าตวงเป็นปริมาตร เพราะ N70 เป็นของเหลวข้น ตวงด้วยถ้วยจะคลาดเคลื่อนสูงมาก
- ยึดยี่ห้อเดียวให้ตลอดสายการผลิต — N70 มีหลายยี่ห้อ เช่น BASF, KAO, Amery, Emersense ES 7062, Emal 270TH ซึ่งให้เนื้อสัมผัสและการตอบสนองต่อเกลือต่างกันเล็กน้อย
- จดสูตรทุกรอบ รวมถึงน้ำหนักเกลือที่เติมจริงและอุณหภูมิห้องวันนั้น เพราะเป็นสองตัวแปรที่ทำให้ล็อตต่างกันมากที่สุด
ค่าอ้างอิงที่ควรจำ
- ชื่อ INCI : Sodium Laureth Sulfate · CAS No. 9004-82-4
- ลักษณะ : ของเหลวข้น ใส ไม่มีสี · ความเข้มข้นประมาณ 70%
- ค่า pH : 7-9 · ละลายในน้ำและแอลกอฮอล์
- อัตราการใช้ : 5-10% เมื่อใช้ร่วมกับสารตัวอื่น · 15-30% เมื่อใช้เป็นสารหลักตัวเดียว
- การเก็บ : ภาชนะปิดมิดชิด อุณหภูมิ 20-40 องศาเซลเซียส
สรุป
ปัญหาเกือบทั้งหมดของสูตรที่ใช้ N70 ไม่ได้อยู่ที่ตัวสาร แต่อยู่ที่ ปริมาณเกลือ ความเร็วในการกวน และการเลือกสัดส่วนให้เหมาะกับประเภทผลิตภัณฑ์ เมื่อคุมสามเรื่องนี้ได้ สูตรจะนิ่งและผลิตซ้ำได้เหมือนเดิมทุกล็อต
อ่านข้อมูลสินค้าและขนาดบรรจุทั้งหมดได้ที่ หัวแชมพู N70 (Texapon N70) SLES 70% รหัส 8254 หรือสั่งซื้อที่ 42okok.com
ปัญญาเคมีภัณฑ์ — ศูนย์รวมเคมีเครื่องสำอางทุกชนิด
LINE : @PYCM · โทร 02-1147416 ต่อ 2 · แบ่งขายตั้งแต่ 500 กรัมสำหรับทดลองสูตร ถึงยกดรัม 160 กิโลกรัมสำหรับสายการผลิต