ระบบให้น้ำไก่อัตโนมัติฟังดูเหมือนงานช่าง แต่จริง ๆ แล้วคนที่ไม่เคยเดินท่อน้ำมาก่อนก็ทำเองได้ภายในครึ่งวัน บทความนี้จะพาไปทีละขั้นตอนแบบละเอียด พร้อมบอกจุดที่มือใหม่มักพลาดเอาไว้ด้วย
เตรียมของก่อนเริ่ม
อุปกรณ์ที่ควรมีในชุดสำเร็จรูป ได้แก่ ท่อ PVC ข้อต่อสามทาง ถ้วยน้ำอัตโนมัติ วาล์วลูกลอย สายน้ำดีสแตนเลส วาล์วเปิด-ปิด เทปพันเกลียว ข้อต่อถังน้ำพร้อมยางกันซึม คลิปยึดท่อ ฝาอุดปลายท่อ และดอกเจาะรู 2 ขนาด
ส่วนของที่ต้องหาเพิ่มเองมีแค่ 3 อย่าง
- ถังน้ำ ขนาดใดก็ได้ เลือกตามจำนวนไก่ที่เลี้ยง
- กาวทาท่อ PVC สำหรับยึดข้อต่อให้แน่นสนิท
- ท่อ PVC 1/2 นิ้ว เพิ่มเติม เฉพาะกรณีที่ต้องการเดินแนวยาวกว่าท่อที่ให้มา
เครื่องมือที่ต้องใช้คือ สว่านไฟฟ้า (สำหรับจับดอกโฮลซอว์) ประแจหรือคีมล็อก เลื่อยตัดท่อหรือคัตเตอร์ตัดท่อ PVC และตลับเมตร
ขั้นที่ 1 — วางแผนตำแหน่งก่อนลงมือ
อย่าเพิ่งรีบเจาะ ให้เดินดูเล้าก่อนแล้วตอบคำถามสามข้อนี้
- จะวางถังน้ำตรงไหน — ต้องสูงกว่าระดับถ้วยน้ำ โดยทั่วไปยกให้ก้นถังสูงกว่าถ้วยประมาณ 30-100 ซม. ก็เพียงพอ และควรอยู่ในที่ร่มเพื่อไม่ให้น้ำร้อน
- แนวท่อจะเดินไปทางไหน — ควรเดินชิดผนังหรือเสาเล้าเพื่อยึดคลิปได้ง่าย และไม่ขวางทางเดินคน
- ถ้วยน้ำจะอยู่สูงเท่าไหร่ — ระดับที่เหมาะคือประมาณระดับหลังของไก่ ไก่จะก้มกินได้พอดีและไม่คุ้ยเศษวัสดุลงถ้วย ถ้าเลี้ยงลูกไก่ให้ติดต่ำลงมาก่อนแล้วค่อยเลื่อนขึ้นตามอายุ
ขั้นที่ 2 — เจาะถังน้ำ
ใช้ดอกเจาะรูตัวใหญ่เจาะรูที่ ด้านล่างของถัง สำหรับใส่ข้อต่อถัง (bulkhead fitting) โดยเจาะให้สูงจากก้นถังขึ้นมาเล็กน้อย เพื่อให้ตะกอนที่ตกก้นถังไม่ไหลเข้าท่อ
ใส่ข้อต่อจาก ด้านในถังออกมาด้านนอก โดยวางยางกันซึมไว้ด้านในถัง แล้วขันน็อตให้แน่นจากด้านนอก จุดนี้คือจุดที่มือใหม่พลาดบ่อยที่สุด ถ้าใส่ยางกันซึมผิดด้าน แรงดันน้ำจะดันให้ซึมออกตลอด
ถ้าต้องการให้ระบบเติมน้ำเข้าถังเองจากท่อประปา ให้เจาะรูที่สองด้วยดอกเจาะรูตัวเล็กใกล้ขอบบนของถัง สำหรับติดตั้งวาล์วลูกลอย
ขั้นที่ 3 — ประกอบแนวท่อและถ้วยน้ำ
ตัดท่อ PVC ตามระยะที่วัดไว้ แล้วประกอบเข้ากับข้อต่อสามทางสลับกันไป โดยเว้นระยะห่างระหว่างถ้วยแต่ละใบให้ไก่ยืนกินได้สบายไม่เบียดกัน โดยทั่วไปเว้นราว 30-40 ซม.
สำคัญมาก ก่อนขันถ้วยน้ำเข้าข้อต่อสามทาง ต้องพันเทปพันเกลียวที่เกลียวถ้วยทุกใบก่อนเสมอ พันตามทิศทางการขัน (ตามเข็มนาฬิกาเมื่อมองจากปลายเกลียว) ประมาณ 5-8 รอบ ถ้าไม่พัน น้ำจะซึมออกตามเกลียวแทบทุกใบ
ขันด้วยมือให้แน่นพอดี อย่าใช้ประแจขันจนสุดแรง เพราะเกลียวพลาสติกจะปริแตกได้ง่าย
ขั้นที่ 4 — ต่อถังเข้ากับแนวท่อ
ใช้สายน้ำดีสแตนเลสต่อจากข้อต่อถังมายังวาล์วเปิด-ปิด แล้วต่อเข้าแนวท่อ PVC การมีวาล์วเปิด-ปิดคั่นไว้มีประโยชน์มากเวลาต้องซ่อมหรือล้างระบบ เพราะปิดน้ำได้โดยไม่ต้องถ่ายน้ำออกจากถังทั้งใบ
ถ้าเกลียวก๊อกน้ำที่บ้านไม่ตรงกับสาย ให้เลือกใช้ข้อต่อที่ให้มาในชุด ซึ่งปกติจะมีทั้งเกลียว 3/4 นิ้ว เกลียว 1/2 นิ้ว และข้อต่อสายยาง ครอบคลุมก๊อกน้ำเกือบทุกแบบที่ใช้กันในบ้านเรา
ขั้นที่ 5 — ยึดท่อและปรับระดับถ้วย
ยึดแนวท่อเข้ากับผนังหรือเสาเล้าด้วยคลิปยึดท่อ โดยเว้นระยะห่างประมาณทุก 50-80 ซม. การติดคลิปแบบตั้งฉาก 90 องศากับแนวท่อจะยึดได้มั่นคงกว่าและไม่ทำให้ท่อบิดตัวเมื่อไก่มาชน
ตรวจให้แน่ใจว่า ถ้วยน้ำทุกใบอยู่ในแนวราบ ใช้ระดับน้ำ (ลูกน้ำ) วางบนท่อช่วยเช็คได้ ถ้าถ้วยเอียง เวลาน้ำเต็มจะล้นออกด้านที่ต่ำกว่าตลอดเวลา ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของอาการ “น้ำล้นทั้งวัน” ที่คนติดตั้งเองมักเจอ
ขั้นที่ 6 — ล้างระบบและทดสอบ
- ยังไม่ต้องใส่ฝาอุดปลายท่อ เปิดน้ำไล่เศษพลาสติกจากการตัดท่อออกให้หมดก่อน
- ปิดฝาอุดปลายท่อ แล้วเปิดน้ำเต็มระบบ
- รอ 10-15 นาที แล้วเดินตรวจทุกข้อต่อและทุกถ้วยว่ามีน้ำซึมหรือไม่
- ทดลองใช้มือกดลูกลอยในถ้วยลงแล้วปล่อย ดูว่าน้ำเติมและหยุดเองได้ปกติ
- ทิ้งไว้ 1 คืนก่อนปล่อยไก่เข้า เพื่อดูว่ามีจุดซึมช้า ๆ หรือไม่
จุดพลาดที่มือใหม่เจอบ่อย
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| น้ำล้นออกจากถ้วยตลอด | ถ้วยติดตั้งไม่ได้ระดับ หรือมีเศษตะกอนค้างที่วาล์ว | ปรับให้ได้แนวราบ ถอดล้างวาล์ว ล้างท่อไล่ตะกอน |
| น้ำซึมตามเกลียว | ไม่ได้พันเทปพันเกลียว หรือพันย้อนทิศ | ถอดออก พันใหม่ตามทิศการขัน 5-8 รอบ |
| น้ำไม่ไหลลงถ้วยปลายแถว | ถังต่ำเกินไป แรงดันไม่พอ | ยกถังให้สูงขึ้น หรือลดจำนวนถ้วยต่อแนว |
| ท่อบิดหลุด | คลิปยึดท่อห่างเกินไป | เพิ่มคลิปให้ถี่ขึ้น ยึดแบบตั้งฉาก |
| ไก่ไม่ยอมกิน | ติดถ้วยสูงหรือต่ำเกินไป | ปรับให้อยู่ระดับหลังไก่ |
ดูแลรักษาหลังติดตั้ง
- เดือนละครั้ง เปิดฝาอุดปลายท่อไล่ตะกอนออก
- ล้างถังน้ำและตรวจวาล์วลูกลอยทุก 1-2 เดือน
- ถ้าน้ำในพื้นที่มีตะกอนมาก ควรติดไส้กรองหยาบก่อนเข้าถัง
- หลีกเลี่ยงการเดินท่อกลางแดดจัดตลอดวัน น้ำจะร้อนและพลาสติกเสื่อมเร็ว
สรุป
งานติดตั้งทั้งหมดใช้เวลาราวครึ่งวันสำหรับคนที่ทำครั้งแรก ขั้นที่ต้องใส่ใจที่สุดมีอยู่สามเรื่องคือ ใส่ยางกันซึมให้ถูกด้าน พันเทปพันเกลียวทุกจุด และติดถ้วยให้ได้ระดับ ถ้าทำสามข้อนี้ถูก ระบบจะทำงานเงียบ ๆ ให้เป็นปี ๆ โดยแทบไม่ต้องยุ่งอีกเลย
ชุดที่ใช้ประกอบบทความนี้เป็นชุดสำเร็จรูปที่มีอุปกรณ์มาให้ครบรวมถึงดอกเจาะรู ดูรายละเอียดได้ที่ ชุดให้น้ำไก่อัตโนมัติ 8 จุด รุ่น CWS-8 หรือดูภาพอุปกรณ์ทั้งชุดที่ blog.42okok.com