คำว่า “รองเท้าคลีนรูม” กับ “รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิต” มักถูกใช้ปนกัน จนหลายโรงงานซื้อรองเท้าผ้าใบสีขาวธรรมดามาใส่ในห้องสะอาดแล้วพบว่าชิ้นงานยังเสียจากไฟฟ้าสถิตอยู่ บทความนี้อธิบายว่ารองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตใช้ทำอะไร ต่างจากรองเท้าทั่วไปและรองเท้านิรภัยอย่างไร ใครควรมี พร้อมคำถามที่ลูกค้าถามบ่อยที่สุดก่อนตัดสินใจ โดยยกตัวอย่างจาก รองเท้าผ้าใบป้องกันไฟฟ้าสถิต รุ่น BRT-04
รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตใช้ทำอะไร
หน้าที่เดียวที่รองเท้าชนิดนี้ทำแล้วรองเท้าธรรมดาทำไม่ได้ คือ ระบายประจุไฟฟ้าสถิตออกจากร่างกายลงสู่พื้น ซับในและแผ่นรองพื้นทอด้วยเส้นใยนำไฟฟ้า พื้นรองเท้าเป็นวัสดุที่ยอมให้ประจุไหลผ่านในอัตราที่ควบคุมได้ เมื่อพนักงานยืนบนพื้น ESD ที่ต่อสายดิน ประจุที่สะสมจากการเดินและเสียดสีจะถูกระบายออกตลอดเวลา ชิ้นงานอิเล็กทรอนิกส์ที่หยิบจับจึงไม่ถูกประจุกระโดดใส่
ผลพลอยได้อีกอย่างคือเรื่องฝุ่น เมื่อร่างกายไม่มีประจุสะสม ฝุ่นในอากาศก็ไม่ถูกดูดเข้าหาตัว ห้องคลีนรูมจึงกำหนดให้ใส่รองเท้าชนิดนี้ร่วมกับชุดกาวน์และหมวกป้องกันไฟฟ้าสถิต
ต่างจากรองเท้าผ้าใบธรรมดาและรองเท้านิรภัยอย่างไร
- รองเท้าผ้าใบธรรมดา — หน้าตาอาจเหมือนกัน แต่ซับในเป็นผ้าธรรมดาและพื้นยางเป็นฉนวน ประจุจึงสะสมในตัวคนโดยไม่มีทางออก ใส่ในคลีนรูมได้เรื่องความสะอาดแต่ไม่ช่วยเรื่องไฟฟ้าสถิต
- รองเท้านิรภัย (safety shoes) — มีหัวเหล็กและแผ่นกันทะลุสำหรับงานที่มีของหนักตกหรือของมีคม บางรุ่นมีคุณสมบัติป้องกันไฟฟ้าสถิตร่วมด้วยแต่หนักและไม่เหมาะกับการนั่งประกอบชิ้นงานทั้งวัน
- รองเท้าป้องกันไฟฟ้าสถิตแบบผ้าใบ อย่าง BRT-04 — เบา ระบายอากาศ ซักได้ ไม่มีเชือก สวมถอดเร็ว ออกแบบมาสำหรับพื้นที่สะอาดโดยเฉพาะ แต่ไม่ใช่รองเท้านิรภัย ไม่มีหัวเหล็ก และไม่เหมาะกับพื้นเปียกน้ำมันหรืองานไฟฟ้าแรงสูง
ใครควรมี
- โรงงานประกอบอิเล็กทรอนิกส์ แผงวงจร SMT เซมิคอนดักเตอร์ และจอแสดงผล LED
- โรงงานออปติกและอุปกรณ์สื่อสารที่ชิ้นงานไวต่อประจุ
- โรงงานยา เครื่องสำอาง และอาหาร ที่ต้องควบคุมฝุ่นในห้องผลิต
- โรงงานเคมีและโรงพิมพ์ที่มีตัวทำละลายและฝุ่นผงซึ่งไฟฟ้าสถิตอาจก่อประกายไฟ
- ห้องปฏิบัติการและห้องคลีนรูมทุกระดับที่ต้องการรองเท้าใส่เฉพาะในพื้นที่
คำถามที่พบบ่อย
ต้องซื้อพร้อมชุด ESD ทั้งชุดไหม
ไม่จำเป็นต้องซื้อพร้อมกัน แต่ระบบจะสมบูรณ์เมื่อมีพื้น ESD ต่อสายดิน รองเท้า และสายรัดข้อมือขณะนั่งทำงาน โรงงานส่วนใหญ่ใช้ร่วมกับเสื้อกาวน์ ESD รุ่น BRT-012 หรือชุดหมี BRT-011
ใส่ถุงเท้าอะไร
ถุงเท้าบาง ผ้าฝ้าย หรือถุงเท้า ESD ถุงเท้าหนาหรือใยสังเคราะห์ที่เป็นฉนวนจะกั้นการระบายประจุระหว่างเท้ากับแผ่นรองพื้น
ซักได้ไหม ค่าป้องกันจะหายหรือเปล่า
ซักได้ด้วยน้ำสบู่อ่อน ผึ่งในที่ร่ม ห้ามใช้น้ำยาฟอกขาวและน้ำยาปรับผ้านุ่ม เพราะจะเคลือบเส้นใยนำไฟฟ้า และห้ามอบร้อนเพราะพื้น PVC จะแข็งกรอบ
สีขาวกับน้ำเงินเข้มต่างกันไหม
คุณสมบัติเหมือนกันทุกอย่าง ต่างที่สีหน้าผ้าเท่านั้น หลายโรงงานใช้สีแยกแผนกหรือแยกระดับพื้นที่
สั่งขั้นต่ำเท่าไร คละไซส์ได้ไหม
ขั้นต่ำ 1 โหล (12 คู่) และคละไซส์ 35 ถึง 46 กับสีทั้งสองในโหลเดียวกันได้
พื้น PVC กับ PU / SPU เลือกอย่างไร
พื้น PVC เป็นมาตรฐานที่มีพร้อมส่ง กันลื่น พับงอได้ 90 องศา ส่วนพื้น PU และ SPU เบาและนุ่มกว่า เหมาะกับคนที่ยืนนาน แต่เป็นแบบสั่งผลิตต้องรอระยะเวลา
ดูสเปก ตารางไซส์ และตัวเลือกทั้ง 24 รายการของ BRT-04 ได้ที่ หน้าสินค้าบน 42okok.com หรือสอบถามทาง LINE @PYCM โทร 02-114-7416 ต่อ 2