ผู้ตรวจสุขลักษณะโรงงานอาหาร โรงพยาบาล หรือแม้แต่ฝ่ายความปลอดภัยของโรงงานทั่วไป มักเดินเข้าโรงอาหารแล้วมองสองจุดแรกเสมอ คือพื้นกับที่วางภาชนะของพนักงาน ถ้าจานชาม แก้วน้ำ และปิ่นโตวางกองบนโต๊ะไม้หรือชั้นเหล็กที่ขึ้นสนิม โอกาสโดนบันทึกข้อบกพร่องสูงมาก บทความนี้อธิบายว่าทำไมตู้เก็บแก้วและจานชามในโรงอาหารควรเป็นสแตนเลส และต้องมีลักษณะอย่างไรถึงจะผ่านตรวจแบบไม่ต้องลุ้น
ปัญหาของโต๊ะไม้และชั้นเหล็กพ่นสีในโรงอาหาร
ไม้ดูดซับน้ำและคราบอาหาร พอเปียกซ้ำ ๆ จะพองบวม แตกร่อง และเป็นที่อยู่ของเชื้อรา ส่วนชั้นเหล็กพ่นสีจะเริ่มขึ้นสนิมตรงรอยเชื่อมและขอบที่สีหลุดภายในปีเดียวเมื่ออยู่ในที่ชื้นและโดนน้ำล้างพื้นทุกวัน สนิมที่หลุดปนไปกับภาชนะคือสิ่งที่ผู้ตรวจไม่ยอมรับ และเมื่อขึ้นสนิมแล้วก็ทำความสะอาดให้กลับมาเรียบไม่ได้อีก
ทำไมสแตนเลสถึงเป็นมาตรฐานของพื้นที่สัมผัสอาหาร
- ผิวเรียบไม่มีรูพรุน — เชื้อโรคและคราบไม่ฝังตัว เช็ดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อแล้วสะอาดจริง
- ไม่เป็นสนิม ไม่หลุดร่อน — ไม่มีเศษสีหรือสนิมปนลงภาชนะ
- ทนน้ำยาทำความสะอาด — ล้างด้วยน้ำยาที่ใช้ในครัวอุตสาหกรรมได้ทุกวันโดยผิวไม่เสีย
- อายุการใช้งานยาว — ตู้สแตนเลสหนึ่งตู้ใช้ได้เป็นสิบปี ถูกกว่าการเปลี่ยนชั้นไม้หรือเหล็กพ่นสีทุก 1-2 ปีในระยะยาว
เกรด 304 สำหรับพื้นที่ที่ตรวจเข้ม
ตู้สแตนเลสมีสองเกรดหลักในตลาด สแตนเลส 201 ทนทานดีในที่ร่มทั่วไปและราคาประหยัด แต่ถ้าเป็นโรงอาหารของโรงงานอาหาร โรงพยาบาล ครัวกลาง หรือพื้นที่ที่ล้างพื้นด้วยน้ำและน้ำยาทุกวัน ควรใช้ สแตนเลส 304 ซึ่งเป็นเกรดอาหารที่นิกเกิลสูงกว่า ทนสนิม ทนความชื้น ทนน้ำยาฆ่าเชื้อและน้ำเกลือได้ดีกว่ามาก เป็นเกรดเดียวกับที่ใช้ทำโต๊ะเตรียมอาหารและซิงค์ในครัวอุตสาหกรรม
ลักษณะตู้ที่ช่วยให้ทำความสะอาดง่ายและผ่านตรวจ
- ช่องเปิดโล่ง อากาศถ่ายเท — ภาชนะที่ล้างแล้วแห้งเร็ว ไม่อับชื้น ไม่มีกลิ่น ต่างจากตู้ทึบปิดที่กักความชื้นไว้
- ฐานยกสูงจากพื้น — น้ำล้างพื้นไม่ท่วมเข้าชั้นล่าง กวาดถูใต้ตู้ได้ ไม่มีซอกให้แมลงอาศัย
- ขอบชั้นพับเข้าด้านใน — ไม่มีขอบคมและไม่มีร่องเปิดให้คราบสะสม พนักงานหยิบของไม่บาดมือ
- ผิวแฮร์ไลน์เรียบ — เช็ดคราบน้ำและคราบอาหารออกได้ทันที ไม่ต้องขัด
- แผ่นกั้นแบ่งช่อง — ตู้กว้าง 1.2 และ 1.5 ม. มีแผ่นกั้นแนวตั้ง กำหนดช่องรายคนได้ ลดการปะปนของภาชนะ
ชั้นล่างมีประตูล็อก สำหรับของส่วนกลางที่ต้องควบคุม
รุ่นที่ชั้นล่างสุดเป็นตู้บานเปิดพร้อมกุญแจล็อกเหล็กมีหมายเลขกำกับ ช่วยแยกของที่ต้องควบคุมการเข้าถึง เช่น เครื่องปรุงส่วนกลาง น้ำยาล้างจาน หรืออุปกรณ์ทำความสะอาด ออกจากพื้นที่วางภาชนะของพนักงาน ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ตรวจมักถามหาว่า “สารเคมีทำความสะอาดเก็บแยกจากภาชนะหรือไม่”
จัดวางอย่างไรให้เดินไหลลื่น
วางตู้ชิดผนังใกล้จุดล้างภาชนะ ให้พนักงานล้างเสร็จแล้วเดินไปวางในช่องของตัวเองได้เลยโดยไม่ต้องข้ามโซนกินข้าว ตู้ลึกแค่ 25 ซม. จึงไม่กินทางเดิน ถ้ามีคนมาก ให้ใช้ตู้กว้าง 1.5 ม. หลายตู้เรียงเป็นแนวเดียวกัน ติดป้ายหมายเลขช่องหรือชื่อแผนก และเลือกจำนวนชั้นตามภาชนะที่ใช้จริง (กระบอกน้ำสูง 5-6 ชั้น แก้วและถ้วยทั่วไป 7-9 ชั้น)
สรุป
ตู้เก็บแก้วและจานชามในโรงอาหารไม่ใช่แค่เฟอร์นิเจอร์ แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบสุขลักษณะ เลือกสแตนเลส (304 สำหรับที่ชื้นและตรวจเข้ม) ช่องเปิดโล่ง ฐานยกสูง ขอบพับใน และมีชั้นล็อกสำหรับของส่วนกลาง เท่านี้ก็ตัดข้อบกพร่องที่พบบ่อยที่สุดในโรงอาหารออกไปได้เกือบหมด
ตู้เก็บแก้วน้ำ ตู้จานชาม สแตนเลส 201/304 สูง 180 ซม. มีให้เลือก 36 แบบ ดูรายละเอียดและรูปแต่ละรุ่นได้ที่ 42okok.com หรือ blog.42okok.com · สอบถาม LINE @PYCM